فيگوئروآ ( مترجم : غلام رضا سميعى )
327
سفرنامه دن گارسيا دسيلوا فيگوئروآ ( سفير اسپانيا در دربار شاه عباس اول ) ( فارسى )
مقام رقابت با ديگرى - چيده بودند . همهء دكانها و دالانها و همچنين سكوئى كه در وسط حياط بود با تعداد زيادى چراغ كه آئينههاى كوچكى بين آنها نهاده بودند - و اين آئينهها نور چراغها را مضاعف مىكردند - روشن بود . بطوريكه حتى كوچكترين سوراخ سنبههاى ستونها نيز نورانى بود . وسط حياط را با فرشهاى ابريشمى رنگارنگ پوشانيده بودند . و در همهء دكانها از هر قسم ، شيرينى و شراب و آب خنك در ظرفهاى طلا و نقرهاى كه فراهم كرده بودند روى فرشهاى گرانبها نهاده شده بود . در اين ميان ونيزيها بشيوهء كشور خودشان ميزهاى غذائى با سفرههاى سفيد آماده كرده عصرانهاى ممتاز بر آنها چيده بودند . بازرگانان پس از جابجا كردن همهء كالاهاى خود در بالا و پائين دكانها ، در ساعتى كه زنها بايد وارد بازار شوند - و طبق دستور مأموران شاه كمى از ظهر گذشته بود - نزديكترين زنان خانواده يعنى همسران و دختران و خواهران يا ديگر بستگان خويش را در دكانها گذاشته از بازار خارج شدند چنان كه هيچ مردى در بازار نماند . همچنين ، با تهديد به مجازات مرگ ، نزديك شدن مردان را در هر مقام و شرائطى كه باشند به اين بازار و بازارهاى مجاور آن قدغن كردند . از آن گذشته ، در همهء خيابانهاى اطراف نگهبانانى گماشته بودند كه كسانى را كه به بازارها نزديك شوند يا از دور درهاى بازار را نظاره كنند با ضربات چوب برانند . اما بموجب فرمان اكيد شاه مقرر گرديده بود براى همراهان سفير جائى معين شود كه بتوانند از دور تشريفات را تماشا كنند . جلو هريك از درهاى بازار پنج شش خواجهسرا ، سر تا پا ملبس به لباسهاى زربفت يا سيمبافت و با عمامههاى گرانبها ، ايستاده بودند كه هريك چوبدستى طلاكوب در دست داشتند . در ساعتى كه معين شده بود ، زنها با آرايش كامل و همراه مادر يا خويشاوند نزديك ديگرى در جلو بازار حضور يافتند . عدهشان بقدرى زياد بود كه بازارهاى بزرگ اطراف ميدان گنجايش آنها را نداشت . در دستههاى پانزده بيست نفرى جلو هريك از درهاى بازار حاضر مىشدند . خواجهسرايان ، كه در تشخيص اين